گل حنا سولماز شیرازی

گل حنا سولماز شیرازی

به این گیاه “به من دست نزن” و امپاتیانس” هم می گویند.
گل حنا گیاهی چند ساله و بومی شرق آفریقا از کنیا تا موزامبیک است و د‌ر مناطق مرطوب به خوبی رشد‌ می‌کند‌. گل های حنا به رنگ های سفید، صورتی، قرمز، بنفش یاسی، و گل بهی و در شکل های مختلف پرگل و پنج گلبرگ به صورت هیبرید و تک رنگ و برگ های سبز یا ابلق توسط اصلاح نباتات تولید می شود.
به این گیاه “به من دست نزن” و امپاتیانس” هم می گویند زیرا میوه های کپسول شکل آن در اثر تماس دست به شکل ناگهانی باز شده و بذرها به چند متر دورتر می افتند.
در گویش محلی آذربایجان به آن “سولماز یا سولماز شیرازی” می گویند. چون گل ها در طول سال شکوفا می شوند و سولماز به معنی نامیرا وهمیشه شکوفا بدون پژمردگی است.
از این گیاه در فضای سبز برای نقشه های گلکاری، کاشت در جعبه ها استفاده می شود. برای آنکه بوته پرپشت و انبوه شود‌، بایدبه طور مرتب نوک شاخه‌های جوان را بچینیم. د‌ر اوایل بهار یک هرس کامل روی سرشاخه‌ها انجام دهیم‌. شاخه‌های آن آبد‌ار و ترد‌ است و چنانچه برگ‌ها کم رنگ شد‌ه و شاخه‌ها، ترد‌ی خود‌ را از د‌ست بد‌هند‌، گیاه احتیاج به تقویت دارد.
برای کوددهی این گیاه از کود حیوانی و کودهای شیمیایی (K,P,N) استفاده کنید. کود شیمیایی را همراه با آب آبیاری به گیاه بدهید. مخلوط کود شیمیایی باید خیلی رقیق باشد تا به راحتی جذب خاک و گیاه شود و هرگز به گیاه پر رشد و سن دار کود شیمیایی زیاد ندهید. کود دامی از هدر رفتن آب جلوگیری کرده و باعث رشد بهتر گیاه می شود.
چنانچه هوای محیط‌ گرم شود‌، باید‌ آن را به محل خنکی منتقل کرد‌ و د‌ر تمام فصل تابستان باید‌ خاک گلد‌ان مرطوب باشد.
د‌رجه حرارت محیط رشد گل‌ حنا ۱۶ تا ۲۰ د‌رجه است و چنانچه د‌ر محیط گرم‌تری قرار گیرد‌، به گل‌د‌هی خود‌ اد‌امه می‌د‌هد‌، ولی د‌ر هر صورت گیاه احتیاج به استراحت زمستانه د‌ارد‌.
این گیاه باید‌ از تابش مستقیم آفتاب محفوظ بماند‌، ولی د‌ر زمستان، نگهد‌اری آن برای چند‌ ساعت د‌ر آفتاب برای اد‌امه گل‌د‌هی مفید‌ خواهد‌ بود‌.
د‌ر فصل تابستان هر روز احتیاج به آبیاری د‌ارد‌ و د‌ر زمستان هفته‌ای د‌و روز آبیاری کافیست.
محیط مرطوب برای گل حنا بسیار مفید‌ است، ولی از پاشید‌ن آب روی بوته، به خصوص گل‌ها باید‌ خود‌د‌اری کرد‌.
ماد‌ام که حجم گلد‌ان از ریشه پر نشود‌، بوته، گل نخواهد‌ د‌اد‌. بنابراین هر چند‌ سال یک مرتبه د‌ر صورت لزوم، گلد‌ان تعویض می‌شود‌.
در موقع کاشت، حتماً زهکشی ته گلدان را فراهم کنید تا آب در ته گلدان جمع نشود.

گل حنا
گیاه حنا باید از تابش شدید آفتاب محافظت شود چه در درون خانه و چه در باغچه.
این گیاه به دلیل داشتن ساقه‌ها و برگ های علفی توانایی تحمل تابش شدید آفتاب را ندارد و به سرعت رطوبت درون برگ ها را از دست داده و تشنه می شود. اگر آب کافی به موقع به آن نرسد، ممکن است گیاه از بین برود.
گاهی ساقه های این گیاه بسیار بلند و بدون گل می شود که در این حالت می توان نیمی از طول ساقه را کوتاه کرد تا علاوه بر تحریک رشد ساقه های جانبی، گیاه به تولید گل بیشتر تحریک شود. البته توجه داشته باشید که ساقه ها نباید کمتر از ۱۵-۱۰ سانتیمتر کوتاه شوند.
این گیاه به خاک غنی، سبک و با زهکشی خوب و آبیاری مرتب نیاز دارد. این گیاهان به‌طور معمول گروهی با هم پرورش داده می‌شوند. در نتیجه گیاه به‌سرعت می‌تواند رطوبت را جذب کند، به‌خصوص زمانی که در گلدان یا سبد آویز پرورش داده شود.
برگ‌ها و ساقه‌های مرده و همچنین شکوفه‌های پژمرده و خشک شده را جدا کنید. این کار در به حداقل رساندن مشکلات ناشی از بیماری ‌ها نیز کمک می‌کند.
گل حنا (امپاتیانس) به سرما حساس است. قبل از شروع سرما و یخبندان این گیاه را از خارج به داخل خانه منتقل کنید.
این گیاه به خاکی مرطوب و آبیاری منظم نیاز دارد، اما نباید اجازه داد که خاک خیس و غرقابی شود. زیرا چنین شرایطی موجب پژمردن و از بین رفتن گیاه خواهد شد. خشکی کشیدن گیاه نیز موجب کاهش گلدهی و ریزش برگ های گیاه می شود. استفاده از خزه و کود دامی در خاک احتمال خشک شدن را کاهش می دهد. هرگز خاک این گیاه نباید خشک شود، بنابراین آبیاری این گیاه باید به طور مکرر و به مقدار کم باشد. هر چه قدر بوته های درون گلدان بیشتر باشد، مقدار بیشتری آب لازم دارد. حال اگر خاک اطراف ریشه خشک شد، بوته هایی را که از بین رفته اند، از بقیه جدا می کنیم و بعد گلدان را در یک ظرف پر از آب می گذاریم.
این گیاه در محل های آفتابگیر و هم در زیر سایه درختان می تواند رشد کند. هوای گرم و مرطوب را می پسندد، بوته های حنایی که دارای ریشه های زیاد و سفید باشند نمونه های بهتری هستند و رشد بیشتری خواهند داشت. جهت پرپشت شدن گیاه می توان جوانه های انتهایی را قطع کرد تا جوانه های جانبی فرصت رشد پیدا کرده و گیاه پرپشت شود.

 

 

روش های تکثیر گل حنا
از قلمه و بذر می توان برای تکثیر این گیاه استفاده کرد. برای گرفتن بذر این گیاه صبر کنید تا کپسول های موجود بر روی گیاه ، تغییر رنگ بدهند. سپس آنها را از گیاه جدا کنید. برای بیرون آوردن بذرها نیز فقط کافی است که کپسول ها را کمی فشار دهید تا بذرها بیرون بیاید. البته باید دست خود را درون کیسه پلاستیکی نگهدارید تا از پرت شدن و پراکنده شدن بذرها جلوگیری شود. برای کاشت بذر از بستری سبک که به خوبی رطوبت را نگه می دارد، همانند مخلوط کوکوپیت + پرلایت و یا خاک برگ + شن و یا هر ترکیب دیگری که سبک است استفاده کنید. ابتدا بستر کاشت را به خوبی مرطوب کرده و بذرها را بر روی سطح بستر خاک پخش کنید. ۲ روز روی بذرها را نپوشانید و بعد از دو روز لایه بسیار نازکی از خاک را بر روی بذرها قرار دهید . دو روز اول برای نور دیدن بذرها و شکستن خواب آنان است (از نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید). نور محیط کافی است. اما بعدا بذرها به محیطی تاریک برای جوانه زنی نیاز دارند.
اگر میزان خاکی که بر روی بذرها می ریزید زیاد باشد و یا به بیان دیگر بذرها در خاک مدفون شوند یا به خوبی جوانه نمی زنند و یا گیاهچه هایی ضعیف تولید می کنند. برخی از پرورش دهندگان بر روی ظرف محتوی بذرها، لایه آلومنییمی می کشند تا محیط کاملا تاریک شود. البته در طی این مدت باید بذرها را آبیاری کرد و بهتر است که به منظور جلوگیری از جابجا شدن بذرها در زمان آبیاری، از غبارپاشی آب به شکل روزانه بر روی بذرها استفاده کرد و بعد از جوانه زدن بذرها روش معمول آبیاری را استفاده کرد. دمای مورد نیاز جوانه زنی بذرها ۲۳-۲۱ درجه است و جوانه زنی ۲۱-۱۴ روز طول می کشد. بعد از جوانه زنی بذرها می توان کاغذ آلومینیم را برداشت .
می توانید از ساقه های گیاه قلمه های ۱۰-۷ سانتی تهیه کنید. برش را از زیر ناحیه ای که برگ وجود دارد بزنید. تمامی برگ ها بجز دو برگ بالایی را حذف کنید. قلمه را در بستری سبک همانند مخلوط خاک برگ+ کوکوپیت بکارید. بسیاری از قلمه ها حتی در آب نیز ریشه می دهند. ظرف حاوی قلمه ها را در مکانی به دور از نور مستقیم آفتاب و دمای ۲۱ درجه قرار دهید و برای حفظ رطوبت بیشتر و کمک به ریشه زایی یک کیسه پلاستیکی شفاف را بر روی آنها بکشید.

از آفات معمول این گیاه می توان به شته، مگس سفید، کنه تارعنکبوتی و تریپس اشاره کرد. وجود این آفات منجر به کاهش رشد گیاه، عدم گلدهی، زردی و ریزش برگسار می شود.
کنه ها از دیگر آفات گل حنا هستند. در زمانی که کنه ها تازه حمله کرده اند، به دلیل تغذیه از کلروپلاست ها، لکه های نقطه ای روی برگ ها مشاهده می شود و در صورت از بین نبردن کنه ها، برگ:ها کم کم کوچک و زرد شده و می ریزند. این حملات از نوک ساقه و جوانه های جدید شروع می شود.برای از بین بردن کنه ها از کنه کش ها به تنهایی یا مخلوط با سموم سیستمیک استفاده می شود.
دیگر آفت مهم گل حنا شپشک ها هستند که در انتهای دمبرگ و زاویه بین دمبرگ و ساقه مستقر می شوند و از گیاه تغذیه می کنند. پوره ها در گیاهان آلوده به سادگی در تمام قسمت های گیاه به صورت دانه های بسیار ریز سفید و شیری قابل مشاهده هستند که بعد از بلوغ بیشتر در انتهای دمبرگ و نوک ساقه ها قرار می گیرند و پاهای خود را از دست می دهند. شپشک ها به دلیل ایجاد سپر مومی در اطراف خود مانع از نفوذ سموم غیر روغن می شوند. بهترین زمان مبارزه ، هنگام خروج شپشک ها از تخم و توسط سموم تماسی و سیستمیک می باشد.
از مهمترین بیماری های این گیاه نیز می توان به سفیدک پودری گل حنا اشاره کرد که در پشت برگ ها پوششی سفید رنگ تشکیل می شود و برگ ها به سمت پایین خم مس شده، زرد می شوند و گیاه کوتاه قامت باقی می ماند. باید هر چند وقت یکبار پشت برگ ها را بررسی کنید. گیاه آلوده را سریعا جدا کرده از بین ببرید. از آن خاک مجددا برای کاشت گل حنا استفاده نکنید. بیماری لکه برگی قارچی موجب بروز لکه هایی تیره رنگ بر روی برگ ها می شود و به دلیل آبیاری بیش از اندازه و رطوبت ماندگار بر روی برگ ها شیوع می یابد.
بلایت بوترتیس Botrytis Blight بیماری قارچی دیگریست که در آن، علاوه بر گل ها برگ های گیاه نیز تحت تاثیر قرار می گیرد.
برگ های گیاه در اثر این بیماری ممکن است رنگین و حتی زیبا به نظر برسند، اما یک بیماری است و باید با قارچ کش مناسب درمان شود.

 

گل حنا سولماز شیرازی